Hoe bereid ik mij voor op de stopzetting van het aardgasnet?
Vlaanderen laat de stopzetting van het aardgasnet voorbereiden. Tegen 2050 mag geen enkele Vlaming nog zijn woning verwarmen op aardgas. Dat duurt misschien nog even, maar de richting is heel duidelijk: we gaan in Vlaanderen massaal over naar elektrische verwarming, met de warmtepomp als voornaamste alternatief.
Wat betekent dit concreet voor jou? En vooral: wat moet of kan je vandaag al doen om je hier als Vlaming op voor te bereiden?
Het belangrijkste is om niet te snel te overhaasten. De allereerste stap is gaan bekijken of je woning wel klaar is voor een warmtepomp, of dat je eerst nog andere stappen moet ondernemen, zoals isoleren. Om te ontdekken waar jouw woning vandaag staat, kan je tijdens het stookseizoen de 50-gradentest (ook wel de verwarmingstest genoemd) uitvoeren.
Test of jouw woning klaar is met de 50-gradentest
De 50-gradentest is een eenvoudige en praktische manier om te controleren of je jouw woning comfortabel warm krijgt met een warmtepomp.
Het idee is simpel: zet tijdens een koude periode de maximale temperatuur van je cv-ketel op 50 graden. Blijft het overal aangenaam warm in huis? Dan is je woning in principe klaar voor een warmtepomp.
Waarom 50 graden?
Een warmtepomp verwarmt het water minder heet dan een traditionele cv-ketel:
- Traditionele cv-ketel: stuurt water van 65 tot 80 graden naar je radiatoren of vloerverwarming.
- Warmtepomp: werkt op lage temperatuur, meestal maximaal 45 tot 55 graden.
Hoe lager de aanvoertemperatuur van het water, hoe minder energie de warmtepomp verbruikt. Dat betekent minder verbruik en dus een lagere energierekening (en minder CO₂ uitstoot). Maar om dat te laten werken, moet je woning de warmte goed vasthouden en moeten je radiatoren of vloerverwarming voldoende warmte kunnen afgeven op die lagere temperatuur. Met de 50-gradentest weet je dat meteen.
Hoe voer je de 50-gradentest uit?
Controleer de buitentemperatuur
Voer de test uit wanneer het buiten koud genoeg is, idealiter bij een buitentemperatuur van minder dan 5 graden. Dit geeft het realistischte beeld van hoe je huis presteert tijdens de winter.
Stel je cv-ketel in op 50 gaden
Zet de aanvoertemperatuur van je verwarmingswater op maximaal 50 graden.
Belangrijk: pas alleen de temperatuur van het verwarmingswater aan, niet die van het warm kraan- of douchewater (i.v.m. hygiëne en comfort).
Behoud 's nachts minstens 18 graden
Bij een lagere watertemperatuur duurt het langer om een afgekoelde woning op te warmen. Zet de thermostaat ’s nachts daarom niet lager dan 18 graden. Zo voorkom je dat het ’s ochtends te lang duurt voor het weer comfortabel warm is. Eventueel kan je de thermostaat een uurtje eerder laten aanslaan.
Test minimaal twee weken
Een testje van een paar dagen zegt niet genoeg. Test minimaal twee weken aaneengesloten tijdens het stookseizoen. Hoe langer je test bij koud weer, hoe betrouwbaarder het resultaat. Noteer tijdens de testperiode hoe de temperatuur aanvoelt en of je ergens tocht opmerkt.
Gebruik geen bijverwarming
Gebruik tijdens de test geen extra warmtebronnen zoals een houtkachel, pelletkachel of airco. Alleen zo krijg je een eerlijk beeld van wat je centrale verwarming op lage temperatuur kan leveren.
Vergeet tijdens de testperiode zeker niet om je energieverbruik nauwgezet op te volgen.
Door je verbruik voor, tijdens en na de test met elkaar te vergelijken (en rekening te houden met hoe koud het buiten was), krijg je een heel duidelijk beeld van de impact van een lagere aanvoertemperatuur.
Praktisch voorbeeld: een Vaillant-ketel instellen op 50 graden
- Inschakelen: Druk op een willekeurige toets om het display in te schakelen (het blauwe scherm licht op).
- Instellingen openen: Druk op de rechterbovenknop om de temperatuurinstellingen van het verwarmingswater te openen. (Let op: pas niet het kraanwater aan).
- Temperatuur verlagen: Druk op de min-knop (-) tot de temperatuur op 50 graden staat.
- Bevestigen: Druk opnieuw op de rechterbovenknop om de instelling op te slaan.
- Afsluiten: Druk op de linkerbovenknop om het menu te verlaten.
Heb je een ander type verwarmingsketel en weet je niet hoe je de aanvoertemperatuur verlaagt? Raadpleeg de handleiding van je toestel of neem contact met ons op.
Wat als je woning niet slaagt voor de test?
Werd het tijdens de testperiode niet voldoende warm in huis? Geen zorgen: dat betekent niet dat je niets kan doen. Het geeft wel aan dat je woning of installatie nog voorbereiding nodig heeft voor de overstap naar elektrisch verwarmen.
Dit zijn de vervolgstappen die je kan nemen:
1. Laat je huis beter isoleren (Stap 1 voor elke duurzame woning)
Als de warmte te snel ontsnapt, krijgt lage-temperatuurverwarming je huis niet warm. Isolatie van het dak, de spouwmuren of de vloer en het vervangen van enkel of oud dubbel glas zijn de meest efficiënte ingrepen. Goede isolatie verlaagt bovendien meteen je huidige energiefactuur, ongeacht de brandstof die je gebruikt.
2. Plaats radiatorboosters
Krijgt de ruimte net niet genoeg warmte? Radiatorboosters (kleine ventilatoren die je onder of op je radiatoren klikt) verhogen de luchtstroom. Hierdoor geven je bestaande radiatoren tot wel 30% meer warmte af bij een lagere watertemperatuur.
3. Laat het verwarmingssysteem waterzijdig inregelen
Waterzijdig inregelen zorgt ervoor dat het warme water gelijkmatig over alle radiatoren in huis wordt verdeeld. Vaak worden kamers dicht bij de ketel te warm en kamers verderop niet warm genoeg. Door het systeem goed in te stellen, werkt je verwarming een stuk efficiënter.
4. Pas je afgiftesysteem aan of bekijk tussenoplossingen
Is je woning wel goed geïsoleerd, maar geven de radiatoren te weinig warmte af? Dan kan je overwegen om over te stappen op lage-temperatuurradiatoren of vloerverwarming. Ook tussenoplossingen zoals een hybride warmtepomp (die samenwerkt met je huidige cv-ketel) of een warmtepomp die op hogere temperaturen werkt, kunnen een tussenstap bieden in de overgang naar 2050.
Wil je gericht advies voor jouw woning?
Heb je vragen over de 50-gradentest, twijfel je of je woning al klaar is voor een warmtepomp, of wil je weten welke isolatie- of aanpassingsstappen voor jou het slimst zijn? Onze energie-experts kijken graag vrijblijvend met je mee.
Via onze online bookingtool plan je in een paar klikken rechtstreeks een afspraak in de agenda van een van onze energie-experts. Kies het moment dat jou het beste uitkomt voor een adviesgesprek op maat.
Interesse in duurzaam verwarmen?
Plan een afspraak